اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | چهارشنبه، ۱ آذر ۱۳۹۶

به بهانه روز خبرنگار؛ آموزش سواد رسانه ای؛ ضرورتی انکارناپذیر - صفحه محتوایی خبر

 

 

مشاهده خبر

به بهانه روز خبرنگار؛ آموزش سواد رسانه ای؛ ضرورتی انکارناپذیر

در همه‌ى برنامه‌ها جهت كلى مقابله با تهاجم تبليغاتى و فرهنگى و خبرى، استكبار باشد. اين اصل مهم، نه تنها در خبر كه در گزارش ها برنامه‌هاى علمى و اجتماعى و سياسى و به خصوص در برنامه‌هاى هنرى و سرگرم كننده مانند نمايش و داستان هاى يكه يا دنباله‌دار بايد رعايت شود.

اين نكته به درستى براى همه‌ى كاركنان روشن گردد كه فرهنگ مهاجم بيگانه از راه نمايش ها و برنامه‌هاى سرگرم كننده بيش از گفتگوى روياروى بر ذهن و عمل مردم اثر مى‌گذارد و از اين اثر گذارى ناخواسته، هوشيارانه و خردمندانه جلوگيرى شود.

(رهبر معظم انقلاب اسلامی  ۱۳۷۲/۱۱/۲۴)

 

امروزه رسانه‌هاي جمعي از ميان تمامي ابزارها و فنون جديد، بيشترين تأثير فرهنگي را دارند. در دنيايي که بنگاه هاي سخن پراکنی بزرگ رسانه اي درتمامی ساعات شبانه روز با همه توان اقتصادي، سياسي، فرهنگي و... براي در اختيار گرفتن همه چشم ها، گوش ها و زبان ها مي کوشند تا دنيا را آنگونه که خود مي خواهند، نشان دهند، بي توجهي به تاثیرات رسانه و عدم تسلط به فنون و قواعد رسانه ای در میان کارکنان و بویژه مدیران رسانه به منظور مقابله با آثار جبران ناپذير آن، قصوري است که جبران آن به سادگي امکان پذير نيست.

alt

برخي ازنظریه پردازان ارتباطات معتقدند، كه صاحبان رسانه، از چنان قدرتي برخوردارند كه هيچ يك از سرداران نظامي تاريخ، صاحب چنين قدرتي نبوده اند؛ چرا كه مالكان رسانه، بدون آن كه سپاه و لشكري در اختيار داشته باشند، با استفاده از شيوه هاي پيچيده و پنهان، در نحوه تصميم گيري هاي سياسي و اجتماعي مردم تأثيري اجتناب ناپذیر دارند و تحولات مختلف جهاني را عملا هدايت و رهبري مي كنند.

در جهانی که رسانه دارای چنین نقش مهمی است و در جامعه ای که دشمنان آن از پیچیده ترین ترفندهای جنگ رسانه ای برای نفوذ فرهنگی خود بهره می گیرند؛ مردم با هجمه سنگيني از اطلاعات روبه رو مي شوند و تصميمات خود را بر اين اساس مي گيرند و همان گونه مي انديشند كه اخبار و اطلاعات را مرور مي كنند، پس اخبار و وسيله انتقال آن يعني «رسانه» از جایگاه والایی برخوردار می شود وبراي آن كه مردم انتخابي مناسب داشته باشند،  نیاز به  «سواد رسانه اي» دارند.

 

سواد رسانه ای چیست؟

 توانایی و قدرت دسترسی، تجزیه تحلیل ارزیابی و انتقال اطلاعات و پیام های رسانه ای که می توان در چهار چوپ های مختلف چاپی و غیر چاپی مکتوب و غیر مکتوب، شنیداری و دیداری، فضای مجازی و حقیقی عرضه نمود را، سواد رسانه ای می گویند.

سواد رسانه ای در کنار آموختن ظاهر پیامدهای رسانه ای از رسانه های گوناگون، می کوشد خواندن سطرهای نوشته یا نانوشته رسانه ای، تماشای پلان های به نمایش در نیامده و شنیدن صداهای پخش نشده از رسانه های الکترونیک را به مخاطبان بیاموزد.

 سواد رسانه ای نوعی درک متکی بر مهارت است که بر پایه آن می توان انواع رسانه ها و تولیدات رسانه ای را از یکدیگر تفکیک و شناسایی کرد.

در واقع سواد رسانه ای آمیزه ای از تکنیک های بهره وری موثر از رسانه ها و کسب بینش و درک برای تشخیص آنها و درک کار کرد رسانه ها و معنا سازی در آنهاست ، البته پردازش اطلاعات نیز بخشی از سواد رسانه ای است.

این نوع سواد، سوادی است که بر اساس آن مخاطب فرا می گیرد که در شرایط انبوه شدن پیام ها در سپهر اطلاعاتی و ارتباطی چگونه به آسانی پیام های مورد نیاز خود را پیدا کند.

 

اهميت و ضرورت سواد رسانه ای

انسان به عنوان يک موجود آگاه و اجتماعي در انجام کارها منافع مادي و معنوي خود را در نظرگرفته و سپس به انجام آن کار مبادرت مي کند. بعيد است دست به کاري بزند که حساب سود و زيان آن را از ابتدا محاسبه نکرده باشد. اين موضوع در نحوه کار و استفاده از رسانه ها نيز قابل پيگيري است . يعني زماني که قرار است از رسانه اي خاص نظير اينترنت، تلويزيون، ماهواره و ... استفاده شود بايستي شخص کاربر احساس کند که در اين رابطه متقابل به منفعتي دست خواهد يافت .

زماني که ما در بزرگراه هاي اطلاعاتي در حال حرکت هستيم اين ميزان سواد رسانه اي ماست که  به ما مي گويد  چه مقدار از وقتمان را در چه سايت هاي و چه مقدار از ان را در چت روم ها بگذرانيم .

بنابراين هدف سواد رسانه اي تنظيم يک رابطه منطقي و مبتني بر هزينه – فايده است. يعني شخص در قبال وقت و هزينه اي که در قبال استفاده از اين رسانه ها  کرده چه چيزهایي  را به دست آورده و چه چيز هايي را از دست داده است .

همچنين سواد رسانه اي توانايي دسترسي به پيام را براي مخاطبان فراهم مي کند . اين مهارت شامل توانايي در رمزگشايي پيام ها، مکان يابي براي دسترسي به اطلاعات و توانايي استفاده از تکنولوژي هاي نوين ارتباطي نظير کامپيوتر و اينترنت مي باشد .

ممکن است ما ساعت ها وقت خود را در اينترنت صرف و يک کارت اينترنتي ده ساعته را يک روزه تمام کنيم و در طي اين مدت فقط از لينکي به لينک ديگر پريده و در نهايت چيزي چندان به دردبخوري عايد ما نشود و به تعميق اگاهي ما منجر نمي شود. در اينجا ما فقط وقت و هزينه خود را تلف کرده ايم .حال در صورتي که شخص از سواد رسانه اي مناسبي برخوردار باشد مي تواند با کمترين هزينه و وقت به مطالب مورد نظر خود در اينترنت دسترسي پيدا کند .

نشان دادن اضافه بار اطلاعاتي در دنياي اشباع شده اطلاعات نيز يکي ديگر از مزاياي سواد رسانه اي  است . درشرايط اشباع رسانه اي و در فضاي موجود افراد درمعرض حجم بالايي از اطلاعات هستند که به برخي از اين اطلاعات به هيچ وجه نيازي ندارند .

به عنوان مثال امروزه بسياري از نوجوانان مارک ها و علايم تجاري جهان را به خوبي مي شناسند اما اين اطلاعات در هيچ زمينه اي به کار آنها نمي آيد، نه  قدرت خريدي که آنها را خريداري کنند و نه قدرت مصرف ولي چون درمعرض آگهي هاي پياپي قرار دارند در اين زمينه اطلاعات دارند. پس بايد از پيام ها و اطلاعات اطرافمان بر اساس نيازهايمان استفاده کنيم تا دچار سردرگمي نشويم و اين امر محقق نمي شود مگر از طريق آموزش سواد رسانه اي.

 پس در جامعه اي که مردمانشان سواد رسانه اي بالايي دارند مي دانند که به چه رسانه هايي مراجعه کنند و نيازهاي خود را از کدام رسانه بر طرف کنند ، اين خود باعث مي شود که از سردرگمي و بي هدفي مخاطب جلوگيري کند.

 

 توانایی‌های مرتبط با سواد رسانه‌ای

سواد رسانه ای نوعی درک متکی بر مهارت است که براساس آن می توان انواع رسانه ها و همچنین تولیدات رسانه ای را از یکدیگر تفکیک و شناسایی کرد. در واقع سواد رسانه ای آمیزه ای از تکنیک های بهره وری مؤثر از رسانه ها و کسب بینش و درک برای تشخیص آنها از یکدیگر و همچنین قدرت درک نحوه کارکرد رسانه ها و معنی سازی در آنهاست، ضمن این که می توان آن را دسترسی، تجزیه و تحلیل و نیز تولید ارتباط در شکل های گوناگون رسانه ای و مصرف انتقادی محتوا دانست .

به عقیده تحلیلگران حوزه رسانه، سواد رسانه ای در جهت برخورد هدفمند با رسانه مطرح می شود چرا که این برخورد هدفمند، از جمله دلایل بالا رفتن سطح آگاهی در تمامی اقشار جامعه به عنوان مخاطبان رسانه است که می تواند به ایجاد ارتباط دو سویه و مشارکت جویانه با رسانه ها از یکسو و تقویت ساختارهای دموکراتیک جامعه در راستای مباحث نقد و مشارکت فعالانه در حوزه رسانه در بین شهروندان از سوی دیگر منجر شود .

آنچه می تواند در سواد رسانه ای مطرح شود، آموزش مهارت های لازم برای برقراری ارتباطی متفکرانه و آگاهانه با رسانه ها و در عین حال به وجود آوردن نگاهی دقیق، نقاد و تحلیلی به پیام های رسانه یی (مکتوب، دیداری و شنیداری) است .

به گفته کارشناسان آگاه و هوشیار کردن، اختیاربخشی و آزادسازی مخاطب جزو اهداف ویژه ی سواد رسانه ای است چراکه یک شهروند فعال و باسواد است که می تواند تنها بیننده صرف نبوده و عکس العمل خود را در برابر رسانه ها اعلام کند و در نتیجه در ایجاد تغییرات اجتماعی مثبت فعالیت داشته باشد .

 

برخی از توانایی‌هایی که می‌توان در سایۀ سواد رسانه‌ای کسب کرد از این قرارند:

1-  توانایی استفاده از تکنولوژی روز از جمله کامپیوتر، برای پردازش و تولید اطلاعات؛

2-  توانایی نتیجه‌گیری در مورد روابط علّی و معلولی، میان گزارش‌های رسانه‌ها و واکنش عمومی؛

3- توانایی تشخیص تأثیر تحریف، کلیشه‌سازی، تبلیغات و خشنونت در رسانه‌های دیداری؛

4- توانایی تشخیص تفسیر و بوجود آوردن تصویرهای بصری؛

5- توانایی مصرف انتقادی و نه منفعلانه از رسانه‌ها؛

6-  توانایی اتخاذ رژیم مصرف رسانه‌‌ای؛ کسی که از سواد رسانه‌ای برخوردار است می‌تواند به درستی تصمیم بگیرد؛ که چه مقدار و چگونه از غذاهای رسانه‌ای استفاده کرده و در معرض چه بخش‌هائی از رسانه قرار بگیرد؛

7- توانایی تجزیه و تحلیل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی رسانه‌ها.

 

 ویژگی‌های اصلی سواد رسانه‌ای

1-  پیوستار و نه مقوله؛ سواد رسانه‌ای، دارای درجات گوناگون است. در واقع از نظر منطقی مانند یک جعبه‌،  مقوله‌ای نیست که یا باید در آن جای گرفت و یا جای نگرفت. به عبارت دیگر موضوعی نیست که دائر بین نفی و اثبات بوده و افراد در مقایسه با آن به دو دستۀ حائز سواد رسانه‌ای و فاقد آن تقسیم شوند؛ بلکه افراد در مقایسه با آن هریک درجات مختلفی از سواد رسانه‌ای را دارا هستند و در این پیوستاری که شبیه دماسنج می‌باشد، جایگاهی را اشغال می‌کند. کسانی که درسطح‌های پائین این پیوستار قرار دارند چشم‌اندازهای ضعیف و محدودی به رسانه‌ها داشته و دانش آنها چشم‌اندازهای کافی را برای استفاده در تفسیر معنای پیام‌های رسانه‌ای، فراهم نمی‌کند.

2-  چند بُعدی؛ سواد رسانه‌ای مستلزم آن است که در ابعاد گوناگون، اطلاعات کسب کنیم. این ابعاد عبارتند از: بُعد شناختی، احساسی، زیبائی‌شناختی و اخلاقی.

حوزۀ شناختی به اطلاعات واقع‌بنیاد دلالت دارد؛ مانند تاریخ‌ها، اسامی، تعاریف و ... این‌گونه از اطلاعات، در مغز مستقر هستند. اطلاعات حوزۀ احساسی که حاوی اطلاعاتی درباره احساساتی مثل عشق، نفرت، خشم و ... می‌باشد، در قلب مستقر است و جایگاه اطلاعات حوزه زیبائی‌شناختی که حاوی اطلاعاتی دربارۀ روش تولید پیام است را باید در چشم‌ها و گوش ها دانست.

هرقدر چشم و گوش قوی‌تر و دقیق‌تری برای شنیدن و دیدن وجود داشته باشد، اطلاعات زیبایی‌شناختی بهتر و بیشتری نصیب فرد خواهد شد. جایگاه اطلاعات عرصۀ اخلاقی هم که شامل اطلاعاتی دربارۀ ارزش ها است، در ضمیر و روح انسانی مستقر است.

اطلاعات اخلاقی، ملاک و معیاری برای قضاوت "درست و غلط" را فراهم می‌کند. هرقدر اطلاعات اخلاقی دقیق‌تر باشند، ارزش های نهفته در پیام‌های رسانه‌ای با عمق بیشتری درک شده و قضاوت‌ها دربارۀ آن ارزش ها، دقیق‌تر و منطقی‌تر خواهد شد.

ساختار قدرتمند دانشی، باید حاوی اطلاعاتی از هر چهار حوزۀ مذکور باشد و اگر یک نوع اطلاعات موجود نباشد، ساختار دانش، ضعیف می‌شود؛ که در نتیجۀ آن، سواد رسانه‌ای که از همین ساختارها تشکیل شده، ضعیف خواهد شد و نمی‌توان بطور صحیح نارسایی‌های پیام رسانه‌ای را تشخیص داد.

 

 نظرات کارشناسان ارتباطات درباره سواد رسانه ای

سواد رسانه ای، یادگیری چگونگی پیدا کردن پیام مورد نظر درمیان انبوه پیام هاست

دکتر مهدی محسنیان راد، استاد ارتباطات معتقد است: سوادی که بر اساس آن، مخاطب فرا می گیرد در شرایط انبوه شدن پیام ها در سپهر ارتباطی، چگونه به آسانی پیام های مورد نیاز خود را پیدا کند، سواد رسانه ای نام دارد، بدین معنا مخاطب با فراگیری سواد رسانه ای می آموزد رسانه ی مورد نظر کدام پیام را با هدف خبررسانی منتشر می کند و کدام پیام را به قصد پروپاگاندا .

هرچند امروزه اصطلاح سواد رقومی بیش از سواد رسانه ای رواج یافته است اما سوادرسانه ای با سواد رقومی تا حدودی تمایز دارد، سواد رقومی بیشتر در ادبیات حوزه ی علوم ارتباطات مطرح است و مفهوم آن عبارت از توانایی استفاده از تکنولوژی های نوین اطلاعات و ارتباطات برای هر فرد است؛ به طور مثال سواد رقومی برای یک تهیه کننده سینما به معنای حذف دکور و جایگزین کردن دوربین های رقومی یا استفاده از کامپیوتر به جای روش های سنتی برای حذف  x فریم از یک فیلم است .

 

سواد رسانه ای در جامعه ما با شکاف بزرگی مواجه شده است

حسینعلی افخمی مدیر گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی معتقد است: در جوامع امروزی سواد رسانه ای اهمیت بیشتری یافته است، چراکه با پیشرفت جوامع و توسعه تکنولوژی های نوین و نیز اطلاعات، ارتباطات و روش های انتشار پیام، یک نوع پیچیدگی زبانی در رسانه ها به وجود می آید که به تناسب آن، شهروندان هم باید توانایی بهره گیری از این رسانه ها را داشته باشند .

به گفته او در واقع سواد رسانه ای یک نوع برنامه ی توانمندسازی است که شهروندان بتوانند زبان رسانه ای جدید را درک کنند، از این رو اگر دولت ها نسبت به توانمندسازی در مقابل زبان رسانه ای جدید بی تفاوت باشند، جامعه به دو گروه تقسیم می شود که یک گروه توانایی درک پیام ها را دارند، اما گروه دیگر از غافله عقب می مانند چون توانایی همگامی با رسانه های جدید را ندارد .

به عقیده این مدرس ارتباطات با اشاره به این که در کشورهای پیشرفته، آموزش رسانه ای از دبیرستان آغاز می شود، در این جوامع سواد رسانه ی جزیی از آموزش های اجباری است تا شهروندان از جامعه ی جدید عقب نمانند، اما سواد رسانه ای در جامعه ما با شکاف بسیار بزرگی مواجه است بنابراین دولت باید برنامه های توانمندسازی شهروندان را در اولویت قرار دهد، یعنی همانطور که در جبهه ی مبارزه با بیسوادی حرکت می کند باید سواد رسانه ای را نیز در جامعه، بویژه در مدارس آغاز کند .

 

رشد سواد رسانه ای با حرکت جوامع به سوی جامعه اطلاعاتی

احمد میرعابدینی مدرس ارتباطات هم معتقد است: ارتباطات مانند سایر رشته های علمی مانند فیزیک، شیمی و طب دارای شاخه های متعددی است که یکی از شاخه های اصلی آن سواد رسانه ای است که به دو بخش عام وخاص تقسیم می شود، ضمن اینکه متناسب با نیازهای شهروندان هر جامعه نیز باید توسعه یابد .

در بخش عام سواد رسانه ای چگونگی بهره گیری از پیام های رسانه ای، با توجه به جایگاه و اهمیت آنها برای مخاطبان مشخص می شود تا آنها بدانند چگونه از پیام های رسانه ای در جهت انجام کارهای روزانه ی خود استفاده کنند، اما در بخش خاص سواد رسانه ای، با استفاده از دیدگاه علمی و تخصصی، زمینه ی رشد آن فراهم می شود .

این مدرس ارتباطات با اشاره به این که سواد رسانه ای در ایران در یکی، دو دهه ی اخیر گسترش بیشتری پیدا کرده است، تصریح کرد: بخش کوچکی از توسعه ی این سواد را عوامل داخلی مانند رسانه ها به وجود آورده اند، اما در مقابل، حجم عمده ی آن به دلیل تغییر و تحولات در جهان امروز و حرکت جوامع به سوی جامعه ی اطلاعاتی بوده است .

 

سواد رسانه ای مخاطبان بالاست، رسانه ها پاسخگوی نیازها نیستند

حسین قندی مدرس روزنامه نگاری معتقد است: مخاطبان ما از سواد رسانه ای بالایی برخوردارند، اما رسانه های داخلی پاسخگوی نیازهای آنها نیستند .

سواد رسانه ای باید از دو منظر تخصصی و عمومی نگاه شود؛ به طور مثال در حوزه ی مطبوعات باید برسی کرد روزنامه ها و مجلات با چه ادبیاتی می نویسند و درمقابل آیا مخاطبان با این ادبیات آشنا هستند، در واقع توانایی درک پیام های آنها را دارند .

به نظر او اغلب مطبوعات داخلی، ادبیات و واژگانی را به کار می گیرند که درک آن برای مخاطبان بسیار دشوار است، شاید یکی از دلایلی که روزنامه های داخلی با کم اقبالی مواجهند فاصله گیری ادبیات روزنامه ها با سواد عامه ی جامعه است .

اما مخاطبان ما از بعد سواد رسانه ای رشد بهتری نسبت به گذشته دارند؛ به عبارت دیگر مخاطب امروزی توانایی بیشتری در درک پیام های رسانه ای دارد، که به گفته کارشناسان متاسفانه در کشور ما به دلیل آن که رسانه ها شناخت صحیحی از نیازهای مخاطبان ندارند، آموزش سواد رسانه ای نیز از اهمیت چندانی برخوردار نیست چرا که نه مخاطب به اخبار و پیام های رسانه ای داخلی اعتماد چندانی دارد و نه رسانه ها به دنبال پاسخگویی نیازهای مخاطبان هستند .

 

سواد رسانه ای در توسعه ارتباطات و ارتباطات توسعه موثر است

امید مسعودی رییس دانشکده ارتباطات دانشگاه سوره هم معتقد است: در جوامع امروزی سواد رسانه ای در توسعه ی ارتباطات (بعد سخت افزاری) و ارتباطات توسعه (بعد نرم افزاری) بسیار موثر است .

به عقیده وی اگر بخواهیم سواد رسانه ای را در جامعه اطلاعاتی بررسی کنیم، ابتدا باید ویژگی ها و گفتمان حاکم بر این جامعه را بشناسیم. از طرفی در چنین جامعه ای، این مخاطب است که پیام های متعدد و متنوع رسانه ای را در جهت اهداف خود انتخاب می کند؛ بنابراین باید شناخت کاملی از وسایل ارتباط جمعی و روابط حاکم بر آنها داشته باشد؛ چرا که شناخت این عوامل سبب می شود بداند رسانه ها پیام های خود را با چه هدفی منتشر می کنند .

 

اهمیت سواد رسانه ای در قانون اساسی

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت را موظف کرده برای رسیدن به اهداف والای انسانی و اسلامی، از رسانه های جمعی به صورت مطلوبی استفاده کند.

در بند 2 اصل 3 قانون اساسی نیز بر بالا بردن سطح آگاهی های عمومی در همه زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های جمعی و وسایل دیگر تأکید شده است، این تاکیدات و اهداف در قانون اساسی نشانگر اهمیت و ضرورت سواد رسانه ای را بیان می کند که رسانه های جمعی و دولت باید تلاش مضاعفی در راستای تقویت آگاهی مداری و اطلاع رسانی به شهروندان ایران را مورد اهتمام و ضرورت قرار دهند.

 همچنین «ماده 44 قانون خط مشی، اصول و برنامه های سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران » مصوب 17 شهریور 1361، هم یکی از رسالت های صدا و سیما را آموزش عمومی جهت آشنایی مردم با حقوق فردی و اجتماعی، قانون اساسی و قوانین مدنی و جزایی کشور، اعلام کرده است.

بنابراین قوه قضائیه که مطابق بند 5 اصل 156 قانون اساسی، به اقدام مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین، موظف شده است؛ همسو با سیاست های ایجابی سازمان صدا و سیما و نیز مطبوعات و سایر رسانه ها، باید از این ظرفیت های قانونی استفاده بهینه کرد و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی به تبع آن به عنوان ضابط این قوه لازم است از این توانمندی ها در جهت انجام صحیح وظایف و مأموریت ها به خصوص درکنترل هرچه بهتر مرزها استفاده نماید.

بنابراین در دنیای امروز رسانه های جمعی یکی از اجزای اساسی جوامع بشری هستند، لذا سواد رسانه ای  شامل تحقیق، تحلیل، آموزش و آگاهی از تاثیرات رسانه ها (رادیو، تلویزیون، فیلم، موسیقی، روزنامه مجله ، کتاب ، عکس، اینترنت و... ) بر روی افراد و جوامع می باشد. پس ضرورت سواد رسانه ای مدیران رسانه  این است که، به مردم کمک کنند تا به جای آن که مصرف کنندگانی فرهیخته باشند، شهروندانی فرهیخته شوند.

گرچه در چند دهه انقلاب اسلامي ايران شاهد توفيقات مدیران رسانه‌ در مقوله اطلاع رساني هستيم و اين جاي بسي مباهات دارد. ولي در نگاهي اجمالي به عملکرد مدیران رسانه می توان به اجمال به برخی از نقاط ضعف دراین باره نیز اشاره کرد:

مسائلی همچون ضعف سياست‌هاي جامع و برنامه‌هاي بلند مدت در زمينه مسايل ارتباطي و خبري،

بها ندادن كافي به ارزش‌هاي شناخته شده خبري در تنظيم و تدوين و ارائه اخبار و گزارش‌هاي خبری،

 انفعال و بي‌توجهي مديران به تقاضاهاي مردم،

ضعف در شناخت و استفاده از تکنیک های پروپاگاندا (تبلیغات سیاسی) و فنون پیچیده جنگ رسانه ای،

نداشتن سرعت عمل لازم در امر انعكاس وقايع خبري و رويدادهاي مهم،

عدم بهره برداري از نظرات كارشناسان در جهت تحليل و تفسير رخدادهاي خبري و ارضاي نيازهاي اطلاعاتي مخاطبان

عدم انطباق سازمان رسانه ای تحت امر با تحولات و الزامات دنیای ارتباطی جدید،

ضعف در استفاده از رسانه ها و تکنولوژی های نوین ارتباطی،

مقاومت در برابر الزامات جهان رسانه نظیر رایانه ای شدن امور.

 

 در کنار مطرح شدن این نقاط ضعف که جملگی از مصادیق سواد رسانه ای و مهارت های آن محسوب می شود؛ اين نكته قابل طرح است كه مدیران با سواد رسانه‌اي مي‌توانند تصويري كافي و همه جانبه از رسانه‌ها داشته باشند و توانایی مقابله با غالب تغییرات و همچنین نحوه مواجه و مقابله با ترفندهای پیچیده رسانه های رقیب را پیدا نمایند.

در هر حال براي كسب سواد رسانه‌اي، مدیران نياز به يك سري ابزار و مواد اوليه دارند كه ماده اوليه همان اطلاعات و دانش از رسانه و جهان اطراف است و ابزار نيز همان مهارت‌هاي مدیران در زمينه توانايي پردازش اطلاعات است.

مدیران رسانه بايد پيوسته به ميزان اطلاعات خود بيفزايند و سعي كنند اين تكه‌هاي اطلاعاتي را به گونه‌اي سازماندهي نمايند كه در جاي خود، به نحو احسن از آنها بهره‌مند شوند. تركيب اطلاعات، ارزيابي و نقادي آن نيز اهميت دارد و  در این راه بايد همواره سعي كنند به اطلاعات خود عمق و جهت بيشتري دهند و از سطحي نگري اجتناب نمايند. دسترسي به سطوح بالاي اطلاعات مي‌تواند نگرش‌هاي معقول و ثابتي به مدیران بدهد، به طوري كه اين توانايي را پيدا ‌كنند که از سطح دانش و فهميدن، به سطوح بالاتر حركت كرده و خود توليد علم نمايند و اطلاعات را به نقد كشيده يا به آن بيفزايند.   انشاءالله

 

سید موسی خادم

معاون اطلاعات و اخبار مرکز خراسان رضوی